Co naprawdę robi kava

Większość pracy wykonuje sześć związków zwanych kavalaktonami. To, który z nich dominuje w danym korzeniu, odróżnia odmianę, którą możesz wypić w porze lunchu, od takiej, po której zaśniesz.

Sześć kavalaktonów

Chemotyp zapisuje się jako sześć cyfr: sześć laktonów uszeregowanych według tego, ile każdego z nich zawiera korzeń. To tylko ranking, nic więcej. Dwa korzenie o tym samym chemotypie mogą wciąż różnić się kilkukrotnie łączną mocą.

• Desmetoksyjangonina (DMY): Słabo scharakteryzowana sama w sobie. Zwykle obecna w niewielkich ilościach. Rzadko bywa dominującym laktonem w odmianie do picia.
• Dihydrokavain (DHK): Kojarzony z rozluźnieniem ciała. Zajmuje pierwsze miejsce w wielu odmianach opisywanych jako ciężkie (heavy). Łączony też z nudnościami, które część pijących zgłasza po kavie two-day.
• Jangonina (Y): Słabo scharakteryzowana sama w sobie. Badana głównie pod kątem tego, jak współdziała z pozostałymi, a nie własnego działania.
• Kavain (K): Kojarzony z jasnym, towarzyskim krańcem skali. Lakton najczęściej łączony z działaniem przeciwlękowym bez sedacji. Odmiany, w których zajmuje pierwsze miejsce, branża nazywa lekkimi (heady).
• Dihydrometystycyna (DHM): Kojarzona z długim czasem działania. Podwyższona dihydrometystycyna to jeden z markerów kavy two-day, obok kavainu na niskiej pozycji.
• Metystycyna (M): Kojarzona z rozluźnieniem mięśni. Odmiany fidżyjskie znane są z wysokiego udziału metystycyny, co jest jednym z powodów, dla których chemicznie tworzą wspólną grupę.

Jak czytać chemotyp

423156

Czytany od lewej do prawej, ten kod mówi: Kavain, potem Dihydrokavain, potem Jangonina, potem Desmetoksyjangonina, potem Dihydrometystycyna, potem Metystycyna. Kavain prowadzi, więc ten korzeń leży na lekkim (heady) krańcu skali. Pod tym kodem sprzedawany jest Palarasul z Espiritu Santo i jest to profil wspólny dla większości eksportowanych odmian noble.

Gdy kavain spada na czwarte miejsce lub niżej, a dihydrometystycyna idzie w górę, masz przed sobą kavę two-day: mocniejszą, dłużej działającą i kojarzoną z nudnościami oraz ospałością następnego dnia. Vanuatu całkowicie zakazuje jej eksportu.

Lekka, zrównoważona, ciężka

Lekka (heady)

Działanie skupione w głowie: jaśniejsze myślenie, łatwiejsza rozmowa, niewielki ciężar w ciele. Początek zwykle szybki. To odmiany na dzień i te najczęściej polecane komuś, kto pije kavę po raz pierwszy.

Zrównoważona

Podniesienie nastroju i rozluźnienie ciała przychodzą razem. Większość odmian stanowiących stałą ofertę nakamali w Vanuatu należy do tej grupy, dlatego to właśnie one trafiają na eksport.

Ciężka (heavy)

Rozluźnienie mięśni i sedacja, często narastające przez trzydzieści do czterdziestu pięciu minut zamiast przyjść od razu. Kava na wieczór. Ciężka to nie to samo co two-day: ciężka odmiana noble przestaje działać w ciągu nocy.

Odmiany według charakteru

Lekka (heady)

• Kelai, Epi, Vanuatu
• Palarasul, Espiritu Santo, Vanuatu
• Miaome, Epi, Vanuatu
• Hiwa, Hawaii Island, Hawaii
• Pouni Ono, Vava'u, Tonga

Zrównoważona

• Melomelo, Ambae, Vanuatu
• Silese, Malekula, Vanuatu
• Borogu, Pentecost, Vanuatu
• Bir Kar, Espiritu Santo, Vanuatu
• Puariki, Tongoa, Vanuatu
• ʻAva Laʻau, Upolu, Samoa

Ciężka (heavy)

• Borogoru, Maewo, Vanuatu
• Damu, Kadavu, Fiji
• Papa Kea, Hawaii Island, Hawaii
• Rahmwahnger, Pohnpei, Micronesia
• Feo, Santa Isabel, Solomon Islands
• Temo, Temotu, Solomon Islands

Kolejne 62 odmiany z atlasu nie mają opublikowanego opisu tego, jak działa po wypiciu. Pominęliśmy je w tej liście, zamiast przypisywać im charakter, który musielibyśmy zmyślić.

Warto wiedzieć

• Kava razem z alkoholem oraz kava z paracetamolem lub innymi lekami, które musi przetworzyć wątroba, to połączenia łączone ze zgłaszanymi szkodami. Pij jedno albo drugie.
• Intensywne, długotrwałe picie wiąże się z odwracalną chorobą skóry, suchą i łuszczącą się, znaną jako dermopatia kavowa, która ustępuje po zaprzestaniu picia.

Nowozelandzki standard dla kavy

Status prawny kavy w każdym kraju UE

Przeglądaj cały atlas odmian