Twoja wyspa. Wszystko o kavie.
Kava rośnie w jednym pasie Pacyfiku i prawie nigdzie indziej. Ta strona zbiera to, co da się sprawdzić w dokumentach: atlas odmian z chemotypami przepisanymi ze źródeł, które można przeczytać, podział na kavę lekką (heady), zrównoważoną i ciężką (heavy), mapę wysp pochodzenia i zweryfikowanych kava barów oraz osiem miejsc, w których kavę pije się inaczej, inaczej nazywa, a w jednym przypadku wpisano ją do prawa.
Do tego praktyczna część: jak powstaje muszla (shell) z mielonego korzenia i zimnej wody, ceny przeliczone na kilogram dla mielonego korzenia i kavy instant, którzy sprzedawcy publikują certyfikaty analizy, oraz krótkie odpowiedzi na pytania, które ludzie zadają najpierw, w tym o legalność kavy w Polsce i w innych krajach UE. Na końcu lista dokumentów źródłowych, żeby każdą tezę można było sprawdzić samodzielnie.
Pytania o kavę
- Jak właściwie działa kava?
- Rozluźnia i rozjaśnia, zamiast upijać. Większość ludzi zauważa luźniejsze ramiona i łatwiejszą rozmowę, nie gubiąc przy tym wątku. Usta drętwieją w kilka sekund, a samo działanie przychodzi piętnaście do czterdziestu pięciu minut po wypiciu.
- Czym jest chemotyp kavy, mówiąc prosto?
- Sześciocyfrowym kodem, który szereguje sześć kavalaktonów w korzeniu od najobfitszego do najmniej obfitego. 423156 znaczy, że prowadzi kavain. Kod mówi o charakterze kavy, nie o jej mocy: dwa korzenie z tym samym kodem mogą różnić się kilkukrotnie tym, ile kavalaktonów faktycznie zawierają.
- Czym różni się kava noble od tudei?
- Kava noble to ta, którą społeczności Pacyfiku piją na co dzień. W tudei, czyli two-day, kavain zajmuje czwarte lub dalsze miejsce, jest więcej dihydrometystycyny, a odmiana ta wiąże się z nudnościami i ospałością następnego dnia. Vanuatu całkowicie zakazuje eksportu tudei na mocy ustawy Kava Act z 2002 roku.
- Jak poprawnie przygotować kavę?
- Dwie do czterech łyżek stołowych mielonego korzenia na osobę w worku do odciskania, zalane zimną wodą, a potem ugniatane pod wodą przez pięć do dziesięciu minut, aż płyn wygląda jak herbata z mlekiem. Nigdy nie używaj gorącej wody: ciepło niszczy kavalaktony.
- Czy kava jest legalna tam, gdzie mieszkam?
- To bardzo się różni. Legalna w Australii, Nowej Zelandii, Stanach Zjednoczonych i krajach Pacyfiku. W UE nie jest dopuszczona jako nowa żywność; Holandia, Belgia, Francja, Czechy, Chorwacja i Malta zakazują jej w żywności z nazwy, a w Niemczech korzeń kavy jest dostępny wyłącznie na receptę. W Polsce żaden obowiązujący akt nie wymienia kavy, choć GIS uznaje, że nie może być składnikiem suplementów. Wszystkie kraje UE, z aktem prawnym dla każdego: kava.fyi/pl/legal.
- Czy kava jest bezpieczna?
- Połączenia, które wiąże się ze zgłaszanymi szkodami, to kava z alkoholem oraz kava z lekami, które musi przetworzyć wątroba, na przykład paracetamolem. Pij jedno albo drugie. Intensywne, długotrwałe używanie wiąże się z odwracalną suchą, łuszczącą się zmianą skórną zwaną dermopatią kavową, która ustępuje po odstawieniu. Kava nie jest leczeniem żadnej choroby.
- Od której kavy zacząć?
- Od zrównoważonej lub lekkiej (heady) odmiany noble z Vanuatu albo Fidżi, w tradycyjnym mieleniu, a nie w formie instant czy ekstraktu. Borogu, Melomelo i Palarasul są eksportowane najszerzej, co znaczy, że najłatwiej je też kupić i porównać ceny.
- Dlaczego źródła nie zgadzają się co do tej samej odmiany?
- Bo chemotyp naprawdę zmienia się z wiekiem rośliny, z tym, którą część korzenia zmielono, z glebą i zacienieniem, a laboratoria różnią się między sobą. Dwadzieścia z udokumentowanych tu odmian ma sprzeczne opublikowane odczyty. Wymieniamy wszystkie, zamiast uśredniać je do liczby, której nikt nie zmierzył.