Geschiedenis, tradities en legenden gedragen door kavawortels
· 4 min lezen
De traditie van het drinken van kava gaat drieduizend jaar terug en begon waarschijnlijk op de eilanden Vanuatu of Tonga. Van daaruit bereikte het Fiji en andere eilanden, tot het uiteindelijk bijna de hele Stille Oceaan bestreek. In de meeste regio's werd de werking van kava zo hoog gewaardeerd dat het de lokale cultuur begon te vormen.
Het ritueel van bereiden en samen drinken vervulde veel sociale, politieke en religieuze functies. Het was een belangrijk onderdeel van stamceremonies en gewoonten: met kava werden bijvoorbeeld verbonden bezegeld of conflicten opgelost. Ook kreeg het een belangrijke rol bij het vieren van feestdagen en gebeurtenissen. Kava werd gedronken door sjamanen en heersers, en de schaal werd rondgegeven om de gemeenschappelijke hiërarchie te weerspiegelen.
Ondanks verschillende regionale verschillen is wat het meest waardevol is aan het gezamenlijk drinken van kava overal hetzelfde gebleven: het is een symbool van respect en duurzame banden, goede bedoelingen en wederzijds vertrouwen. Vroeger werden bezoekers van andere eilanden onthaald met het extract en werden de wortels als het kostbaarste geschenk meegenomen op reis. Tegenwoordig is kava onder andere gebruikt om koningin Elizabeth II en paus Johannes Paulus II (respectievelijk in Fiji in 1963 en 1986) te onthalen. Volgens de legende moest het beste deel van de oogst aan de goden en heersers worden gegeven, het tweede deel aan gasten en vrienden, waarbij hooguit het derde, slechtste deel voor jezelf overbleef. Zo ontstond een pacifische cultuur vol openheid, wederkerigheid en respect.
Op de eilanden in de Stille Oceaan kreeg kava niet alleen verschillende namen en culturele functies, maar groeide het ook op met uiteenlopende legenden en overtuigingen.
Op Pohnpei (Micronesië) wordt de methystine peper sakau genoemd, en volgens de legenden is het een godengeschenk. Op een dag besloten de goden echter dat hun geschenk te kostbaar was om met de eilandbewoners te delen en namen ze hun sakau weer af. Gelukkig stal een van de inwoners van Pohnpei tijdens een bezoek aan het nabijgelegen Kosrae waardevolle wortels en smokkelde ze die terug naar haar eigen eiland. Ze verstopte de sakau in haar vagina. Dit is in elk geval de verklaring voor de verschillende aroma's van de wortels die op Pohnpei en Kosrae worden geteeld.
Op Hawaii wordt kava ‘awa’ genoemd en wordt eveneens beschouwd als een godengeschenk (volgens één legende brachten vogels awama naar het eiland). Awa is een heilige drank en behoorde in de eerste plaats toe aan de goden. In de tweede plaats aan leiders en degenen die het hoogst in de gemeenschapshiërarchie stonden. Maar op Hawaii hadden ook vissers en boeren, en zelfs vrouwen, er toegang toe, wat op andere eilanden in de Stille Oceaan niet vanzelfsprekend was.
Tonga en Samoa hebben het drinken van kava verheven tot uitgebreide ceremonies die bij belangrijke gelegenheden symbolisch hele gemeenschappen samenbrengen. Elke ceremonie heeft een strikt vastgelegd verloop en betekenis: individuele rollen en functies worden nauwkeurig toegewezen (zo bereidt in Samoa de ‘Aumaga de ‘ava’ voor, mengt de Palu’ava het, voegt de Sui’ava water toe en roept de Tufa’ava de namen van de volgende drinkers), en de zitplaatsen van gasten en de manier waarop de kava wordt gedeeld weerspiegelen nauwkeurig de sociale hiërarchie. In Samoa is ‘ava’ ook een aparte titel, die aan geselecteerde familiehoofden wordt toegekend.
De meest verspreide legende over kava en zijn oorsprong komt van de Tongaanse eilanden. Hier zouden Favanga en Felefafa, op een van de afgelegen en voedselarme eilanden, hebben geleefd met hun dochter Kava. Op een dag werd hun armzalige hut bezocht door een koning, hongerig en vermoeid na een mislukte visexpeditie. De gastheren, die niets hadden om de koning aan te bieden, besloten hun enige schat te offeren: het leven van hun dochter. Toen de koning van dit offer van de ouders hoorde, beloofde hij dat haar naam voor altijd herinnerd zou worden. Kort daarna groeiden er twee planten op haar graf. De ene bracht rust, de andere energie. De eerste was kava, de andere suikerriet.
Volgens de huidige wetenschap ligt de oorsprong van kava in Vanuatu, en ook deze eilanden hebben hun eigen legende. Hier wasten twee zussen bij de rivier het voedsel dat ze zojuist verzameld hadden. Plotseling voelde een van hen een onverwachte golf van plezier. Het bleek dat een tot dan toe onbekende plant tussen haar benen was opgeschoten. De zussen namen de plant mee naar hun tuin en verzorgden hem jarenlang, tot hij volwassen genoeg was om hun ontdekking met anderen te delen.
De oudste vermeldingen van kava dateren uit het jaar 1616: Nederlandse zeevaarders schrijven erover tijdens een bezoek aan Futuna. De oudste afbeelding van de methystine peper bevindt zich in het Natural History Museum in Londen en dateert uit 1769.
Maar lezen is iets anders dan zien, en zien is iets anders dan zelf proeven. Je bent van harte uitgenodigd!
Delen: