Kava en de GABA-receptor

2023-01-25 · 5 min lezen

Redactie van kava.fyi · Laatst bijgewerkt: 25 januari 2023

Hoe beïnvloeden de actieve bestanddelen van kava de belangrijke neurotransmitter GABA?

Kava Kava is een symbool van natuurlijke ontspanning en innerlijke rust. Maar wat houdt dat ontspannende effect precies in? Van de vele factoren lijkt er één cruciaal: het effect van de actieve bestanddelen van kava op GABA-receptoren. Deze interactie zorgt ervoor dat methystine peper de prikkeling van het zenuwstelsel kan verminderen, het stressniveau kan verlagen en ons kan verlossen van alledaagse spanningen.

Wat is GABA?

GABA (gamma-aminoboterzuur) is een van de belangrijkste neurotransmitters; het is verantwoordelijk voor het reguleren van de activiteit van neuronen in de hersenen.

Het aminozuur GABA is een remmende neurotransmitter, dat wil zeggen dat het de stroom van zenuwimpulsen tussen cellen beperkt. De rol ervan in het lichaam is cruciaal voor het behoud van emotioneel en fysiologisch evenwicht. GABA kan het zenuwstelsel 'tot rust brengen' en overprikkeling verminderen.

De werking ervan is in feite tegengesteld aan die van prikkelende neurotransmitters, waaronder bijvoorbeeld adrenaline en noradrenaline. Er zijn ook modulerende neurotransmitters, die afhankelijk van de situatie een prikkelend of remmend effect hebben.

Lage GABA-spiegels: waarom is dat gevaarlijk?

Een tekort aan GABA kan leiden tot overmatige neuronale activiteit, wat resulteert in symptomen zoals:

• angst: overactiviteit van het zenuwstelsel kan leiden tot gevoelens van beklemming en angst
• depressie: een GABA-tekort kan de emotieregulatie belemmeren; endogene depressie is ook in verband gebracht met een blijvende verstoring van de CRH-productie, zie hieronder
• slapeloosheid: GABA speelt een belangrijke rol bij de regulering van het dagritme; een tekort aan deze neurotransmitter kan het moeilijker maken om in slaap te vallen en tot slapeloosheid leiden, maar bijvoorbeeld ook tot snurken. Als het probleem met inslapen bijvoorbeeld samenhangt met een vloed aan hardnekkige gedachten 's avonds, verdient het GABA-niveau extra aandacht.
• hyperactiviteit: overactiviteit van het zenuwstelsel kan leiden tot concentratieproblemen en hyperactiviteit
• hoofdpijn en spierpijn: een tekort aan GABA kan spierspanning veroorzaken, vooral in de nek
  spijsverteringsproblemen: GABA heeft ook een ontspannend effect op het spijsverteringsstelsel, een tekort aan GABA kan tot spijsverteringsproblemen leiden

LET OP: het is belangrijk om te onthouden dat deze symptomen ook door andere factoren dan een GABA-tekort veroorzaakt kunnen worden, dus raadpleeg je arts voordat je met een behandeling begint. Zeker omdat GABA een belangrijke rol speelt bij het reguleren van bloeddruk, hartslag en spierfunctie. Een tekort eraan kan tot problemen met deze systemen leiden.

GABA en stress: de HPA-as, CRH, ACTH, cortisol

Stress (een bedreigende situatie) veroorzaakt een specifieke reactie in het lichaam, waarvoor voornamelijk de HPA-as verantwoordelijk is: het hypothalamus-hypofyse-bijnier hormoonstelsel.

Het werkingsschema van de HPA-as ziet er in het kort als volgt uit:

1. informatie over een dreiging
2. stimulering van het neurohormoon CRH (hypothalamus)
3. CRH stimuleert de productie van het hormoon ACTH (hypofyse)
4. ACTH stimuleert via het bloed de bijnierschors om onder andere cortisol te produceren, doorgaans het stresshormoon genoemd: vecht of vlucht.

De werking van de HPA-as verloopt volgens het principe van terugkoppeling en hangt nauw samen met de werking van neurotransmitters: zij helpen om de producten van de stressreactie te gebruiken om deze weer te onderdrukken. Aangenomen wordt dat de HPA-as sterk afhankelijk is van juist GABA-receptoren, die CRH kunnen blokkeren, het hormoon dat de reactie van de as in gang zet.

Met andere woorden: GABA grijpt in bij de 'bron' van de stressreactie, waardoor het de effecten ervan vermindert en het zenuwstelsel tot rust brengt.

Hoe beïnvloedt kava GABA?

Kava staat bekend om het effect ervan op verhoogde binding aan de GABA-A-receptor (waarschijnlijk een toename van het aantal bindingsplaatsen). Maar wat houdt GABA-binding precies in?

Het aminozuur GABA bevindt zich dicht bij synapsen in de vorm van blaasjes en komt vrij wanneer de neuronale activiteit (impulsen) toeneemt. De vrijgekomen GABA vindt zijn weg naar de synapsen, naar de bijbehorende GABA-receptoren. Dan vindt binding plaats: het openen van ionkanalen en ionmigratie. Als gevolg daarvan wordt de prikkeling van zenuwcellen beperkt. Impulsen en neuronale activiteit nemen af.

Het zenuwstelsel kalmeert en we kunnen kalm blijven, zelfs bij stressoren.

Kava werkt niet alleen als een 'rem' bij plotselinge stress, maar helpt ook om het zenuwstelsel te kalmeren wanneer het overprikkeld is, dat wil zeggen overgestimuleerd door verschillende soorten impulsen.

"Wat interessant is aan kava, is dat kava werkt door GABA te verhogen, deze remmende neurotransmitter in de hersenen [...] Het lijkt dus GABA te verhogen, maar het verhoogt ook dopamine. En dat is een vrij ongewone combinatie. Ik ken niet veel stoffen die tegelijkertijd GABA verhogen en dopamine verhogen."

dr Andrew Huberman, neuroscientist, Stanford University School of Medicine: link

Hoe zorg je goed voor je GABA?

Stress kan gevaarlijk zijn wanneer die te intens of te langdurig is. De langetermijneffecten van stress, hoewel moeilijker waar te nemen, zijn niet minder verwoestend. Het lichaam moet de tijd en omstandigheden krijgen om zijn functioneren te stabiliseren en zijn reserves op te bouwen. Dat is des te moeilijker omdat we vaak leven met een verstoord dagritme en zelfs geen tijd hebben voor een rustige maaltijd, het verminderen van prikkels, ademen in de natuur of goed herstel. En soms is er maar weinig voor nodig om optimale GABA-spiegels te herstellen: deze natuurlijke zekering tegen oververhitting van het zenuwstelsel!

Om je GABA-spiegels te herstellen, kan het volgende helpen:

• Lichaamsbeweging: regelmatig sporten heeft een positief effect op de GABA-spiegels
• Meditatie en ontspanning: deze helpen stress te verminderen, wat op zijn beurt een positief effect heeft op de GABA-spiegels (terugkoppeling)
• Voeding: bepaalde voedingsmiddelen, zoals groene thee, noten of vis, kunnen de GABA-spiegels in het lichaam verhogen
• Suppletie: in extreme gevallen van GABA-tekort is het mogelijk om voedingssupplementen met GABA te nemen

Test voor de toestand van je zenuwen

Als je wilt weten welke van je neurotransmitters, GABA, dopamine, serotonine of acetylcholine, dominant is en op welke niveaus je vooral moet letten, doe dan de Breaverman-test. De test is online beschikbaar. Het kost je maar ongeveer 20 minuten en kan je enorm helpen!

De originele test vind je hier.